Selecteer een pagina

Gisteren drong de Franse president Emmanuel Macron in een videoconferentie er bij zijn Russische ambtgenoot Vladimir Poetin op aan om onmiddellijk een einde te maken aan de oorlog in de Oekraïne.
In de bespreking gaf Poetin aan dat Moskou nog steeds open staat voor dialoog. 

Impact op voedselvoorziening
Daarnaast werd uitgebreid gesproken over de impact op de wereldwijde voedselvoorziening. De opvatting van Macron is dat de wereldwijde voedselzekerheid wordt bedreigd door de oorlog in de Oekraïne. Poetin gaf hem daarop van repliek door te zeggen: 

1. Dat het de westerse sancties tegen Rusland zijn die daarvoor verantwoordelijk zijn omdat die sancties van het westen het functioneren van de wereldwijde logistieke- en transportinfrastructuur frustreren. En daar heeft hij uiteraard een punt. Ondanks de onafgebroken berichten in de media dat de Oekraïne “de graanschuur van de wereld is”, is dat nogal betrekkelijk zoals blijkt uit de volgende cijfers:

Daaruit blijkt dat de Oekraïne 8% van de wereld tarwe behoefte dekt. En niet “1/3” zoals in de media regelmatig wordt bericht. Uiteraard is het zo dat een land in oorlog minder graan exporteert. Maar op de eerste plaats niet nul en op de tweede plaats is de productie van tarwe in Rusland 20% van de wereldbehoefte. Het opleggen van handelssancties en het stoppen van het betalingsverkeer met Rusland heeft veel meer impact op de voedselmarkt. Daarnaast is de Russische export van kunstmest aan banden gelegd. Rusland is de grootste kunstmestfabrikant ter wereld. Minder kunstmest leidt direct tot lagere opbrengsten in de voedselproductie. Wij waarschuwden hier reeds eerder voor: 


2. De voedselschaarste in de wereld is niet alleen een kwestie van de beschikbaarheid van voedsel maar door de schaarste ook een kwestie van de prijzen van voedsel. Met name armere landen zien zich geconfronteerd met de situatie dat grote groepen burgers door de gestegen voedselprijzen niet meer in hun primaire levensbehoefte kunnen voorzien: voedsel en energie. Beide zijn wereldmarkten waarop sprake is van zeer materiële prijsstijgingen. Grote delen van de wereldbevolking, honderden miljoenen mensen dreigen terug te vallen onder de armoedegrens als gevolg van de westerse sancties.

Wapenleveranties
Poetin veroordeelde in de bespreking tevens de voortdurende westerse wapenleveranties aan Kiev en (bron): “Het Westen zou kunnen helpen een einde te maken aan de oorlog door passende invloed uit te oefenen op de autoriteiten in Kiev en door wapenleveranties aan Oekraïne te stoppen.

Zijn sancties dan geen goed idee?
Sancties tegen agressor Rusland zijn uiteraard begrijpelijk. Het is onethisch te blijven samenwerken met een partij die een oorlog begint en daarmee die partij (economisch) steunt. 
Er zijn echter een paar kanttekeningen:

  1. De sancties leiden niet tot het beëindigen van de oorlog op korte termijn (zoals blijkt)
  2. De sancties raken de verkeerden, zijn niet effectief en deels immoreel (bron)
  3. De sancties zetten deels de fundamentele beginselen van een rechtstaat buiten spel (bron)
  4. De sancties hebben ongekende ongewenste tweede- en derde orde effecten (bijvoorbeeld op de wereld voedsel- en energievoorziening) waar de politiek zich niet om bekommert. Daarnaast leiden de sancties tot een fundamentele geopolitieke herschikking in de wereld (bron) (bron) (bron)
  5. De sancties hebben bijzonder grote gevolgen voor de eigen economie in het westen
  6. Er lijkt niemand bezig te zijn met het bieden van een exit uit de impasse. Er is niemand bezig na te denken over een exit voor Poetin zodat de oorlog zo snel mogelijk kan worden gestopt. Geen exit voor Poetin, geen einde van de oorlog. Als Poetin in het nauw dreigt te komen – en dat is zo want de voortgang in de oorlog is beperkt en de verliezen zijn groot – zal dat leiden tot verdere escalatie en niet tot de-escalatie. 

Deze oorlog is verschrikkelijk. En kent uiteindelijk alleen verliezers. Het conflict moet dus zo snel mogelijk stoppen om het menselijk leed te beëindigen. Dat is ook een kwestie van ethiek. Het conflict stopt niet door sancties. Daarvoor is een vorm van “real politik” nodig waarbij tussen partijen compromissen worden gesloten. Geen compromissen, dan geen einde van de oorlog. Met compromissen en begrip voor de positie van de ander is echter schijnbaar niemand bezig. Er komen alleen steeds meer sancties en nog meer en zwaardere wapenleveranties. En de oorlogsretoriek over en weer wordt met de dag heftiger. Wie denkt dat dit de oorlog beëindigt is krankzinnig of vindt het wel uit andere belangen best dat er een bloedbad gaande blijft… Zo wenst Biden Rusland “structureel te verzwakken” middels de sancties. Dat betekent dat het bloedvergieten door gaat ten faveure van geopolitieke overwegingen. Hoezo ethiek?

close

Vind u een Moreel Kompas ook zo belangrijk? Meld u dan geheel vrijblijvend aan voor onze wekelijkse nieuwsbrief.
Deel dit artikel: