Selecteer een pagina

De oorlog in de Oekraïne dook dit jaar prominent op bij de jaarlijkse bijeenkomst van het World Economic Forum in Davos. Het provinciestadje Davos waar politieke en zakelijke leiders ooit in bizarre luxe bijeenkwamen om de globalisering te vieren en na te denken over mogelijkheden die globalisering verder gestalte te geven. Op zoek naar macht en zelfverrijking. Inmiddels zijn we er achter dat globalisering “een paar nadeeltjes” heeft zoals uitbuiting van de allerarmsten in de wereld, belastingontduiking door het grote internationale bedrijfsleven, puisant rijke globale bedrijven die meer financiële middelen hebben dan veel landen, niet democratisch gecontroleerde macht van die corporates, monopolistisch opererende ondernemingen, afhankelijkheden in de productie- & logistieke ketens, geopolitieke complicaties en afhankelijkheden, etc.. Kortom, de wereld is een nieuwe fase in de geschiedenis ingegaan waarin geopolitiek de boventoon zal voeren.

Wij schreven reeds eerder over deze materie, bijvoorbeeld:

  • Tweede Koude Oorlog: doodsteek voor de globaliseringsplannen van het WEF (bron)
  • End of the world as we know it… (bron)
  • John Hekking: “The Great Reset komt er aan, maar dan anders…” (bron)
  • China heeft ons “bij de ballen”: de 50 cruciale mineralen die geo-politiek en uitvoerbaarheid van de energietransitie bepalen (bron)
  • De negatieve bijvangst van de sancties van het westen tegen Rusland (bron).

De “Davos Man” heeft een grimmige periode van 14 jaar achter de rug. Wijlen harvard university politicoloog Samuel P. Huntington populariseerde de term in 2004 om een nieuwe “boven”klasse bestaande uit globaliseringsfetisjisten te beschrijven. De “Davos Man”, zo beweerde hij, streeft naar het verdwijnen van landsgrenzen en de eigen identiteit en macht van landen, en de logica van politiek en democratie dient te worden vervangen door die van de markt. Zie: “Tthe Great Reset voor Dummies”.

Sinds de wereldwijde financiële crisis van 2008 heeft de politiek echter in toenemende mate het primaat boven de markt gehad, een trend die in 2016 zijn voorlopige apotheose bereikte met de verkiezing van Donald Trump in de Verenigde Staten en het Brexit-referendum. Beide gebeurtenissen zijn een reactie van de kiezers die de effecten van globalisering per saldo bepaald niet zien zitten. Beide gebeurtenissen zijn dan ook een regelrechte tegenslag voor de “Davos Man” die meent de wereld te moeten besturen via ‘multi-stakeholderprocessen’, zonder enige democratische controle. De populariteit van politiek leiders als Marine Le Pen, Obán, Trump, etc. wordt dan ook steevast met gepaste walging en kokhalzen vanuit Davos becommentarieerd. Een politiek leider die doet wat de kiezer vraagt? Dat moeten we niet hebben!

Sinds de impact van de overheidsmaatregelen tegen de verspreiding van het coronavirus helder zijn (sociale- en economische disruptie, enorme schulden, de van zijn voetstuk gevallen farmaceutische industrie (Omikron heeft corona er onder gekregen, niet de oeverloze herhaalinjecties met de teleurstellende vaccins), wereldwijde repressie van vrije meningsuiting en mensenrechten, disruptie in productie- & logistieke ketens, vlammende inflatie, etc.) ziet de “Davos Man” zich geconfronteerd met toenemende weerstand. Er is een roep naar herijking van de geopolitiek. Ofschoon het ethos van het WEF is om samenwerking te bevorderen bij het nastreven van ‘één wereld’, is de realiteit noodzakelijkerwijs gericht op conflicten en verdeeldheid. Er is geen sprake van één wereld. De twee grootste landen ter wereld (inwoners en bijdrage in de vervuiling) doen niet mee met de energietransitie, verreweg de meeste landen doen niet mee met de sancties tegen Rusland (bron), er is sprake van een verschuiving van de macht in de wereld, de dominante rol van de Verenigde Staten is ten einde (bron). Eén wereld stoelt op de illusie van gelijke belangen en harmonie. In werkelijkheid zijn de belangen echter tegengesteld. De winst van de een is het verlies van de ander. De vordering van de een is de schuld van de ander. De invloed van de een gaat ten kosten van de ander. Niks mis mee. Het houdt de zaken in evenwicht. Alles beter dan een groepje technocratische apparatsjiks bestaande uit ongekozen ambtenaren en op winst gerichte ondernemingen, zonder enige democratische controle die de wereld wensen op technocratische, corporate wijze te besturen.

Het doorbladeren van het WEF vergaderprogramma van dit jaar toont dat geen enkel aspect van globalisering gespaard wordt van de gevolgen van de nieuwe geopolitieke conflicten tussen Rusland en het Westen, China en het Westen, China en zijn buren, Saoedi-Arabië en de USA, etc.. In plaats van discussiepanels over vrijhandelsakkoorden, waren er sessies over economische oorlogsvoering, sancties, geopolitieke afhankelijkheden, etc..

Menig politiek en zakelijk leider worstelt inmiddels met het feit dat we nu in een wereld leven waarin centrale bankreserves kunnen worden geconfisqueerd, goudreservers om politieke redenen niet teruggegeven worden (Engeland geeft botweg het goud van Venezuela niet terug), commerciële banken per omgaande kunnen worden losgekoppeld van het internationale SWIFT-betalingssysteem, privé bezittingen in beslag kunnen worden genomen om politieke redenen, handelssancties kunnen worden opgelegd, etc.. Het basisprincipe (bezit) waarop de wereldordening is gebaseerd wordt als het politiek zo uitkomt van tafel geveegd (bron).

In WEF sessies over klimaatbeleid werd opeens gesproken over de verbanden tussen de oorlog in Oekraïne, de huidige wereldwijde energiecrisis, voedseltekorten en inflatie. Een panel over migratie hield zich niet bezig met integratie en kennisbevordering maar met de bewapening van vluchtelingen

Tijdens een panel over de toekomst van technologie besprak een hoge Japanse beleidsmaker hoe geopolitiek de relatie tussen de markt en de staat transformeert. Vroeger werden innovaties zoals het internet aanvankelijk ontwikkeld door de staat en vervolgens opgepikt door particuliere bedrijven. Maar tegenwoordig worden kunstmatige intelligentie, kwantumcomputing, drones en andere technologieën ontwikkeld door de particuliere sector en vervolgens bewapend door de staat. Exportcontroles en beperkingen op technologieoverdracht zijn dus essentiële elementen van de nationale veiligheid geworden.

De meest bedreigende sessies voor de “Davos Man” waren de sessie gericht op de angst voor een nieuwe koude oorlog. Die zal definitief het einde van de geglobaliseerde wereld betekenen. Veel leiders van buiten Europa en Noord-Amerika sympathiseren weliswaar met de Oekraïne, maar weigeren de oorlog te zien als een wereldwijd conflict over “normen en waarden” en “democratie versus autocratie”. Ze maken zich zorgen dat de agressie van Poetin tegen de Oekraïne én de sancties tegen Rusland, de fragmentatie van een toch al verdeelde wereld versterkt door stijgende energieprijzen, massale hongersnood en de politisering van markten.

De illusie van een harmonisch geglobaliseerde wereld zonder verliezers is ingehaald door de werkelijkheid. Het is misschien toch niet zo’n slecht idee dat landen en regio’s hun eigen broek ophouden. En bijvoorbeeld zelf hun medicijnen moeten kunnen produceren of in hun eigen energievoorziening moeten kunnen voorzien.

close

Vind u een Moreel Kompas ook zo belangrijk? Meld u dan geheel vrijblijvend aan voor onze wekelijkse nieuwsbrief.
Deel dit artikel: