Selecteer een pagina

COLUMN
Poetin is een oorlog begonnen tegen de Oekraïne. Dit is volstrekt verderfelijk, onmenselijk en dient per direct te stoppen. De reactie van het westen was dan ook een stevige: westerse leiders tuimelden over elkaar heen met “harde” sancties. Zonder de feitelijke consequenties te doorzien.

Wat zijn die sancties en wat leveren ze op?

Morele en juridische sancties
De oorlog en de handelwijze van Rusland is massaal afgekeurd. Een enkeling rispte op dat de oorlog illegaal is. Alsof Poetin vooraf een jurist geraadpleegd heeft teneinde vast te stellen dat hij zich aan de wet houdt. Het is oorlog mensen! Poetin is vanaf dag één van de oorlog stelselmatig neergezet als oorlogsmisdadiger, despoot, crimineel en slager. Door de demente president van de Verenigde Staten werd geroepen om een regime-change in Rusland.

Doelstelling: tonen afkeer van het gevoerde beleid door Poetin
Effect op beëindiging oorlog op korte termijn: nul. Poetin neerzetten als oorlogsmisdadiger is zonder feitelijke juridische onderbouwing contraproductief: als Poetin geen exit uit deze crisis wordt geboden rest hem niets anders dan doorgaan. Onder de veronderstelling dat hij beperkt interesse heeft om voor het internationaal gerechtshof te verschijnen. Deze sancties zijn derhalve eerder oorlog verlengend en escalerend dan verkortend. 


Economische sancties
Het opleggen van handelssancties, het sluiten van bedrijven of vestigingen in Rusland, het uitsluiten van een aanzienlijk deel van de Russische banken van het internationale betalingssysteem (SWIFT), het uitsluiten van Russische goudsmelterijen op de wereldmarkt, etc.

Doelstelling: beperken van de economische kracht van Rusland teneinde daarmee de voor de oorlogsvoering beschikbare middelen te reduceren. Oorlog kost geld. 
Effect op beëindiging oorlog op korte termijn: nul. Niet Poetin en zijn vazallen worden hiermee geraakt, maar de normale Rus. Voordat de normale Rus in dusdanig sentiment gaat verkeren dat hij effectief zal aanzetten tot het uit zijn positie zetten van Poetin gaan er vele jaren water door de Wolga. Ten eerste is oppositie in Rusland geen sinecure, op straffe van een enkele reis Siberië. Ten tweede is het Russische volk als geen ander in staat te overleven in knellende omstandigheden. Niet voor niets heeft zo ongeveer elke Rus een eigen volkstuin voor de verbouwing van levensmiddelen. Just in case. Ten derde is door deze sancties het beeld van de meeste Russen bevestigd dat het Westen uit is op de vernietiging en vernedering van Rusland. De populariteit van Poetin is ongekend hoog momenteel.
Ten vierde duperen de sancties niet alleen de normale Rus maar met name onszelf. De economische impact zien wij momenteel om ons heel: ongekende inflatie, disruptie van handels- & logistieke ketens, dreigende (globale) energietekorten, dreigende (globale) voedseltekorten. 
Ten vijfde: het Westen is “goed bezig” Poetin te bestraffen. Maar consequent is het niet. Het heeft iets van gelegenheidsverontwaardiging: gas en olie kopen we maar al te graag. Olie en gas zijn de belangrijkste financieringsbronnen voor de oorlog van Poetin, maar als we die invoer stoppen zitten we in de kou en stort de Europese industrie totaal in. Duitsland is voor 40% afhankelijk van Russische brandstoffen. Geen Russisch gas en de hele industrie van de “economische motor van Europa” valt stil… Stoer straffen dus, maar niet als het ons pijn doet. De economische sancties worden gemotiveerd vanuit ethische motieven, maar is het ethisch de normale Rus zijn baan te ontnemen?

Militaire sancties
Het leveren van militair materieel aan de Oekraïne vanuit de gedachte dat dat land het recht heeft zich te verdedigen. Dat is terecht.

Doelstelling: De Oekraïne moet zich kunnen verdedigen want is een vrij en zelfstandig land.
Effect op beëindiging oorlog op korte termijn: nul. 

Sancties tegen rijke Russen
Het confisqueren van c.q. beslagleggingen op bezittingen van rijke Russen waarvan wordt aangenomen dat die deel uitmaken van de entourage van Poetin.

Doelstelling: druk op Poetin opvoeren
Effect op beëindiging oorlog op korte termijn: nul. Inmiddels is bekend dat minder dan de helft van de oligarchen rondom Poetin zijn opgenomen op sanctielijsten (bron). Waarom een aantal personen niet? Begrijpt iemand dit? Kennelijk is sprake van willekeur vanuit het Westen. De een wel, de ander niet. Daarnaast is er iets anders aan de hand: hier is sprake van politieke, niet juridische beslagleggingen, ontnemingen, onteigeningen, blokkeringen van rekeningen, handelsverboden, etc.. Hier komt geen juridisch dossier, bewijslast, rechterlijke macht aan te pas. Wat heeft dit met een rechtsstaat te maken? Kan een overheid lukraak ontnemen en onteigenen als haar dat goeddunkt? Zonder juridische toetsing? Een handelwijze die een bananenrepubliek niet ontstijgt. Onteigenen omdat je een foute vriend (Poetin) hebt. That’s it!

Los daarvan is de effectiviteit te verwaarlozen. Poetin interesseert het niet, een beetje oligarch heeft niet te traceren bezittingen over de hele wereld en voor deze personen heeft door de overvloedige aanwezigheid daarvan geld geen enkele betekenis. Dit zijn de types die een yacht van 200 mln USD kopen met een permanente bemanning erop, zonder het ding te gaan bekijken.

Kortom: op basis van bovenstaande analyse hebben geen van genoemde sancties enig effect op het per omgaande stoppen van de oorlog en werken zelfs deels contraproductief. Het beëindigen van het vreselijke menselijke leed in de Oekraïne is er niet mee geholpen. Het werkt niet, raakt de verkeerde personen en torpedeert onze eigen welvaart. Daarnaast drijft het Rusland, China en Saoedi-Arabië in nauwe onderlinge samenwerking weg van het Westen in een nieuwe herschikking van de globale economische macht in de wereld. Zoals Poetin recent verklaarde: “ik wil definitief een streep zetten onder de wereldwijde dominantie van het Westen”. De sancties katalyseren dat proces.

Ten aanzien van de globale herschikking van de economische macht, zie ook:

close

Vind u een Moreel Kompas ook zo belangrijk? Meld u dan geheel vrijblijvend aan voor onze wekelijkse nieuwsbrief.
Deel dit artikel: