Selecteer een pagina

De apparatsjiks van de EU blijven hangen in de illusie van een ‘Europese identiteit’. Die is er simpelweg niet. Een normaal mens voelt zich geen Europeaan en stuurt zijn kinderen niet een oorlog in voor een Europees leger op grond van eigenbelangen van een aantal landen. Te groot zijn de culturele, ethische, maatschappelijke en economische verschillen. Een Italiaan is, denkt, praat en voelt anders dan een Deen. En heeft heel andere opvattingen over zaken als politiek, staatsinrichting, democratie, rechtspraak, belasting betalen en gedogen.

Een politieke en ambtelijke top-down benadering om hoe dan ook een gemeenschappelijke Europese identiteit te creëren heeft nog nooit gewerkt en zal ook nooit werken. Sterker: het zal leiden tot meer verzet en meer verscheidenheid.

Ondanks krampachtige linkse dictatoriale beïnvloeding via media, wetenschap en onderwijs de afgelopen decennia is de publieke opinie in Europese landen niet geconvergeerd. Zijn Italianen niet meer Deen geworden. Eerder is de opinie gedivergeerd. De EU is eerder hopelozer verdeeld geworden door de aansluiting van voormalig communistische landen in het Oosten. Die landen verzetten zich openlijk tegen de pogingen van Brussel om heel Europa de daar geldende mores op te dringen.  

De EU is er niet voor vrijheid van denken, voor vrijheid van handelen voor diversiteit en verschillen. Dat blijkt uit alles. Apparatsjiks kunnen niet omgaan met vrijheden van burgers en landen. Die passen niet in ambtelijke stramienen. Ambtelijke organisaties zijn er voor zichzelf en daarbij past het normeren en de illusie van de maakbaarheid van de werkelijkheid. Wat zei Ursula von der Leyen over Italië? Als Italië tijdens de parlementsverkiezingen de verkeerde partijen kiest, heeft de EU “instrumenten” om hen te dwingen, zoals in het geval van Polen en Hongarije. De EU is daarmee formeel niet alleen tegen pluriformiteit, maar antidemocratisch. De wil van het volk tot zelfbeschikking wordt niet gewaardeerd. Afwijkend beleid van een land ten opzichte van het formele EU narratief ook niet. De EU gedraagt zich in toenemende mate als links autoritaire tirannie.

Dit loopt slecht af. Bijvoorbeeld Tito probeerde een verenigde Zuid-Slavische natiestaat te smeden uit het diverse Joegoslavië, en zijn een partijdictatuur deed er alles aan om afwijkende meningen te onderdrukken. De partijleider, geboren als Kroatisch-Sloveens, scheidde zelfs van zijn Servische vrouw toen ze hem waarschuwde dat minder autonomie voor de regio’s de regionale nationalistische sentimenten zou aanwakkeren en Joegoslavië uit elkaar zou vallen. De Servische vrouw had gelijk omdat Tito’s maatregelen de regionale sentimenten eerder hadden aangewakkerd dan verminderd.

Tito vergat één ding: er zat geen enkele inhoud achter de partij- en staatspropaganda die voortdurend sprak over een verenigd Joegoslavië. De Joegoslavische identiteit was in de zeven decennia van de Zuid-Slavische staat dan ook nooit ontstaan. Dezelfde holle retoriek wordt door de EU gebezigd.

Hoe verwoordde filosoof John Lukacs het ook al weer? Mensen ontlenen  identiteit aan het behoren tot een natie. Het negeren hiervan door bureaucratie en politiek heeft fatale gevolgen. Bij de laatste volkstelling van Joegoslavië identificeerden zich slechts 20.000 mensen als “Joegoslaaf”. Voor een land met 23 miljoen inwoners en jarenlange pressie vanuit de overheid is dit een nogal bescheiden resultaat…

Toch waren de culturen en talen van de Slavische volkeren die deel uitmaakten van Joegoslavië, redelijk vergelijkbaar. In elk geval veel vergelijkbaarder dan bijvoorbeeld dan Hongaars en Belgisch of Italiaans en Deens. Desondanks is een Joegoslavische identiteit nooit van de grond kunnen komen door verschillen in geschiedenis, religie en economie. En het simpele gevoel Kroaat of Serviër te zijn in plaats van Joegoslaaf. Joegoslavië was een ambtelijke werkelijkheid. Net als de EU.

Hoe harder Brussel inzet op haar natte droom van een verenigd Europa met een Europese identiteit, hoe verder het van dat doel af raakt. De kloven zijn gigantisch: niet alleen Oost-West en Noord-Zuid, maar ook West-West. Denk bijvoorbeeld maar aan de geschillen tussen de twee ‘groten’, Duitsland en Frankrijk. Al deze spanningen worden ten onrechte onder het tapijt geveegd en geprobeerd verborgen te houden voor het publiek. De Frans-Duitse top eind oktober werd al gekenmerkt door meningsverschillen over hoe om te gaan met de energiecrisis in Europa, het Europese defensiebeleid en de betrekkingen met China. Inmiddels zijn ook de Fransen en de Italianen in staat van ruzie.

Zou het misschien kunnen dat Emmanuel Macron en Olaf Scholz niet zo verschillend zijn dan de meeste van hun burgers? Hebben deze twee zogenaamd pro-EU-politici uiteindelijk geen echte gemeenschappelijke identiteit om over te spreken?

Kortom: een Europese identiteit gaat er niet komen. Het nastreven ervan leidt tot verdere scheuren in de Europese samenwerking. Wie pluriformiteit, vrijheden en democratie niet omarmt krijgt de rekening gepresenteerd.

close

Vind u een Moreel Kompas ook zo belangrijk? Meld u dan geheel vrijblijvend aan voor onze wekelijkse nieuwsbrief.
Deel dit artikel: