Selecteer een pagina
Waarom de globalisering totaal mislukt is

Waarom de globalisering totaal mislukt is

De globalisten bijten inmiddels volledig in het stof. En dat is een goede zaak want globalisering stoelt op volstrekt onrealistische uitgangspunten. Het heeft dan ook bepaald geen zegeningen gebracht.

  • Globalisten met de VN en het WEF voorop hebben een idealistisch wereldbeeld dat is gebaseerd op harmonie, gelijkheid, respect, eensgezindheid en gemeenschappelijke belangen. De werkelijkheid is echter totaal, maar dan ook totaal, anders. Dat is de reden waarom de islam opnieuw in oorlog is met Europa, Rusland de Oekraïne binnenvalt, China bezig is de macht in de wereld naar zich toe te trekken, verreweg de meeste landen niet meedoen met de sancties van het westen tegen Rusland (bron), verreweg de meeste landen niet meedoen met de energietransitie (slechts 61 van 191 ondertekenaars van het klimaatakkoord van Parijs hebben zich verplicht tot taakstellende CO2 reducties, de rest kijkt rustig toe hoe die 61 hun economie en samenleving torpederen), heeft China vrijwel alle strategisch van belang zijnde mineralen in bezit (bron), weigeren de olieproducerende landen de olieproductie aan te passen aan de wensen van het westen, is sprake van een clash van politieke systemen in de wereld en zeer uiteenlopende wereldopvattingen, culturen en geloven. De wereld is alleen één voor bureaucraten. In werkelijkheid is de wereld totaal pluriform en vol tegengestelde belangen. Het is illusoir dat machtige landen hun positie opgeven. Wie dat veronderstelt is niet van deze wereld.
  • Voorstanders van globalisering denken de wereld technocratisch met “IT” en “KI” en andere technologie, topdown te kunnen besturen. Een marxistische centrale planeconomie aangestuurd door het internationale bedrijfsleven en ambtelijke apparatsjiks van de VN, Greenpeace, Artsen Zonder Grenzen en andere NGO’s. En wel zonder enige democratische controle. Een opmaat voor een onethische wereld vol willekeur en controle.
  • Globalisering heeft laten zien welke desastreuze gevolgen daarmee gepaard gaan.
    • Er is inmiddels sprake van globaal opererende kartels in sectoren als farmacie, voeding, verzorgingsproducten, fossiele brandstoffen, papierindustrie, tech, machinebouw, vliegtuigindustrie, etc. 
    • De marktmacht van deze “global” players is dusdanig dat zij marktbepalend zijn.
    • De afhankelijkheid van deze ondernemingen is beangstigend: indien een van hen, zoals Abbott voor babyvoeding, niet wil of kan produceren zijn de gevolgen meteen catastrofaal: lege schappen in de supermarkt.
    • Ondernemingen streven naar winstmaximalisatie. Onder andere door verplaatsing van activiteiten naar landen met de laagste sociale normen, de laagste lonen, de laagste eisen wat betreft het milieu en de laagste belastingdruk. Dergelijke grote ondernemingen zijn haast per definitie asociaal. Ook in het uitknijpen van lokale toeleveranciers. 
    • Door de globalisering is sprake van “geoptimaliseerde” productie- en logistieke ketens op basis van “just-in-time deliveries”. Uitgangspunt daarbij is het op basis van onderling vertrouwen en afspraken elimineren van tussenvoorraden in de ketens. De overheidsmaatregelen tegen de verspreiding van corona (lockdowns en bewegingsbeperkingen) hebben laten zien wat daarvan de gevolgen zijn. De momentele geopolitieke spanningen laten zien tot welke afhankelijkheden dit heeft geleid. Bijvoorbeeld van de levering van gas vanuit Rusland. Maar ook op het gebied van farmaceutische producten. Door de concentratie van activiteiten in landen of regio’s kunnen wereldwijde tekorten ontstaan als leveringen stagneren om economische of politieke redenen. Dat de wereld eenvormig en één is is een volstrekte illusie.
  • De door de globalisering ontstane onderlinge afhankelijkheden hebben dan ook niet geleid tot de “wereldregering” die globalisten wilden. Integendeel. De (geopolitieke) conflicten in de wereld zijn groter dan ooit. Er is sprake van een herschikking van de macht in de wereld (van unilateralisme onder leiding van de VS naar een multilaterale wereldorde (bron)) en er is tegen die achtergrond sprake van wereldwijde chaos waarin het westen kan vrezen overspoeld te raken door vluchtelingen, grote voedseltekorten in de wereld, hoge energierekeningen, hollende inflatie en lege schappen in supermarkten. Het is inmiddels ieder voor zich. Ondanks dat de globalistische apparatsjiks  alleen maar nog meer nietszeggende internationale conferenties kunnen houden en een volstrekt nutteloze multinationale bureaucratie opbouwen. Had de Volkenbond destijds 700 werknemers in Genève, de VN heeft er inmiddels 44.000. En dat is in het totaal van de globalistische bureaucratie nog slechts het topje van de ijsberg. 

Nogmaals, het idee van globalisering is een farce en stoelt op onrealistische uitgangspunten en veronderstellingen. En dat wordt nu keihard afgestraft door de mechanismen van economie en kapitaalmarkten. De wereld staat ideologisch, politiek en economisch dan ook aan de rand van de afgrond (bron).

De “perfect storm” voor een ongekende wereldwijde recessie

De “perfect storm” voor een ongekende wereldwijde recessie

Er komt een economische recessie. Een zware recessie. Een wereldwijde recessie. 
De ingrediënten daarvoor zijn hierna benoemd.

Inflatie
Oorzaak
Oorzaak van de inflatie is de ongekende monetaire geldverruiming (de hoeveelheid geld in omloop in de Eurozone is maar liefst met een factor 6 (!) vergroot ten opzichte van 2008, een en ander gecorrigeerd voor prijsstijgingen en economische groei) en “nul rentebeleid”. De geldhoeveelheid in de Verenigde Staten is alleen al de afgelopen twee jaar met maar liefst 38% gestegen!. Inflatie is als een ketchup fles: eerst komt er niets uit, maar op een bepaald moment is er geen houden meer aan.

Triggers
Inflatie komt in golven die binnen de monetaire ruimte worden veroorzaakt door “triggers” zoals:

1e golf: onbalans tussen vraag en aanbod door disruptie van productie- & logistieke ketens en gestegen grondstof-, transport- en energieprijzen

2e golf: sancties van het westen tegen Rusland naar aanleiding van de Oekraïne oorlog

3e golf: verder stijgende energieprijzen, energie maakt onderdeel uit van de kostprijs van alle producten waardoor een extra impuls aan de inflatie wordt gegeven

4e golf: (dreigende) lockdowns door overheden die daarmee de globale economie verder torpederen

5e golf: loon-prijs spiraal doordat werknemers compensatie eisen voor de gestegen prijzen waardoor de kostprijs van producten verder stijgt, etc.

6e golf: door corona en de Oekraïne oorlog is evident geworden dat het westen minder afhankelijk wenst te worden van onwelgevallige landen als het gaat om de aankoop van strategische grondstoffen zoals metalen en fossiele brandstoffen, alsmede technologische of farmaceutische goederen. Verplaatsing van winning en/of productie naar het westen of het aanleggen van strategische voorraden gaat gepaard met materiële prijsstijgingen/inflatie.

7e golf: door verzwakking van de EURO ten opzichte van de US dollar worden importen voor Europese landen duurder. Dit betreft onder andere voedingsmiddelen, fossiele brandstoffen en grondstoffen. Verdere inflatie is het gevolg.

8e golf: het versnellen van de energietransitie leidt tot additionele inflatie door verder stijgende energieprijzen. Een van de oorzaken is dat door het “elektrificeren van de samenleving” meervoudige productie infrastructuren en de daarbij behorende vaste kosten (afschrijvingen, personeel, onderhoudskosten, etc.) benodigd zijn. Niet alleen de kosten van investeringen en exploitatie van zonne- en windinfrastructuur maken deel uit van de kosten van energie, maar ook de kosten voor kernenergie/fossiele energie om energie te leveren voor als de zon onvoldoende schijnt of het onvoldoende waait. Hoger energieprijzen leiden hoe dan ook tot inflatie: energie maakt deel uit van de kostprijs van alle producten en diensten.

Wie beweert dat de inflatie tijdelijk is, weet niet waarover hij spreekt. Wie beweert dat de inflatie komt door “Poetin” weet ook niet waarover hij het heeft (bron). Daarnaast gaat het niet om de percentages maar de prijsstijgingen in EURO’s. Goederen die vandaag 10 EURO duurder worden en morgen 3 EURO duurder worden, worden per saldo blijvend 13 EURO duurder. Ook al daalt het percentage in de toekomst, de schade in termen van welvaartsverlies is aangericht.

Gevolgen van prijsstijgingen
Omdat sprake is van sterke prijsstijgingen in de energiekosten, huisvestingskosten (rente stijging en huurstijging en de boodschappen, moeten consumenten keuzes maken. De “nice to have” uitgaven worden dan herzien via besparingen en bij huishoudens met mogelijkheden daartoe lopen de spaartegoeden op. Een en ander leidt tot vraaguitval met een economische krimp tot gevolg. Soortgelijks is van toepassing bij de bedrijven: investeringen worden bij dusdanig stijgende prijzen (de prijzen van producenten in Duitsland over mei 2022 zijn bijvoorbeeld 30+ procent gestegen ten opzichte van vorig jaar) uitgesteld en kosten worden waar mogelijk bespaard. Een extra impuls voor economische krimp. De recessie wordt veroorzaakt door vraaguitval en investeringsuitval. In combinatie met een aantal navolgende ontwikkelingen.

Schulden
De totale collectieve globale schuld bedraagt momenteel ca. 3,3x het globale GDP. Een hoeveelheid schulden die onmogelijk meer kan worden opgebracht. Een hoeveelheid schulden die bij stijgende rente niet meer kan worden gefinancierd, de rentelasten zijn niet meer op te brengen.

Centrale banken staan buiten het speelveld en kunnen niet meer stimulerend ingrijpen
Het sinds 2008 gevoerde monetaire beleid van geldverruiming en een rente van nul (of negatief), heeft niet alleen zeer grote negatieve effecten gehad (tweedeling in de samenleving tussen mensen die hun inkomen verdienen op basis van vermogen en mensen die hun inkomen verdienen op basis van arbeid, bubbels in activa als onroerend goed en aandelenmarkten, afgesmolten pensioenreserves, afgesmolten spaartegoeden, ontwrichting van financieringsmarkten, etc.) maar er ook voor gezorgd dat het instrumentarium van de centrale banken om de economie te stimuleren geheel verbruikt is. Hoge inflatie leidt tot krimp, voor inflatiebestrijding zijn renteverhogingen nodig. Die kunnen echter niet of nauwelijks worden doorgevoerd omdat materiële rentestijgingen leiden tot verdere economische krimp en de hoge schuldposities onbetaalbaar worden. Geldverruiming ter stimulering is uitgesloten daar dit leidt tot hogere inflatie. En inflatie leidt weer tot recessie.

Overheden kunnen belastingen (ten opzichte van de enorme tekorten) onvoldoende verhogen omdat de inflatie de koopkracht al torpedeert en belastingverhogingen leiden tot politieke en sociale weerstanden. Daarom proberen overheden hun uitgavenprogramma’s te financieren door nóg meer schulden te maken. Schulden leiden echter niet alleen tot nog meer inflatie, maar leiden tot zware tekorten door de opgelopen rente. Overheden zouden, net als burgers en het bedrijfsleven, moeten bezuinigen maar willen dat om politieke redenen zo lang mogelijk uitstellen.Verdere inflatie ontstaat als gevolg van de wil van overheden “de economie te stimuleren”. In een tijd van volstrekte oververhitting van de economie leidt dat tot verdere opwaartse prijsdruk.

Derde wereld landen
Door de jarenlang gevoerde monetaire politiek van lage rente en geldverruimingen zijn derde wereld landen in de gelegenheid gekomen zich op de internationale kapitaalmarkten te financieren. Financieringen in USD, EURO, etc.. Deze landen hebben collectief te maken met de volgende effecten:

  • door de oplopende rente lopen de kosten van deze schulden sterk op
  • oplopende prijzen van energie, voedsel, grondstoffen, etc. 
  • voedselschaarste (met name door de sancties van het westen tegen Rusland) (bron)
  • terugval onder de armoedegrens
  • dalende wisselkoersverhoudingen van de eigen valuta met de wereldmunten
  • verslechterende financiële posities en risico van afwaardering van de kredietbeoordelingsratio’s (waardoor (her)financiering onmogelijk of veel duurder wordt door risico opslagen). Inmiddels liggen 95 van de 160 grootste landen in de wereld hebben een rating van lager dan “BBB”. BBB staat voor “veilig voor investeringen”. Circa de helft van die 95 landen staat voor een verdere afwaardering van de kredietwaardigheid. Daaronder ook bijvoorbeeld Portugal, Argentinië, India, Pakistan, Mexico, Hongarije, Brazilië, Indonesië, Zuid Afrika, etc. etc. Deze 95 landen hebben samen een GDP van 78% van het GDP van China!. Het is evident dat deze ontwikkeling de recessie verder zal aanwakkeren.

Globale recessie
Waren recessies vroeger altijd lokaal/regionaal van aard (recessie in Europa maar niet in de USA, etc.), de nu aanstaande recessie is voor het eerst van globale aard. Vele markten hebben een globaal karakter en inflatie in dergelijke markten (voedsel, energie, etc.) hebben globale effecten. Die derde wereld landen zijn daarbij het meest kwetsbaar. Er is decennia werk gemaakt van “globalisering” van de economie en daarvan wordt nu de prijs betaald.

Geopolitieke ontwikkelingen
Er is sprake van een tweedeling in de wereld tegen de achtergrond van de verschuiving van de macht in de wereld. De positie van de Verenigde Staten als “scheidsrechter van de wereld” en grootste economie van de wereld is ten einde. Grote delen van de wereld verzetten zich tegen het westen. Te zien in onder andere de participatie in de energietransitie (slechts 61 van 191 ondertekenaars van het Klimaatakkoord van Parijs hebben zich verplicht tot taakstellende CO2 reducties, de rest kijkt toe hoe dat afloopt. Bij die rest zitten de China en India… Alleen al China stoot meer CO2 uit dan alle andere industrielanden van de wereld samen. USA heeft wel getekend maar maakt er weinig werk van) en de sancties tegen Rusland naar aanleiding van de Oekraïne oorlog. Deze sancties zijn westerse sancties. Verreweg de meeste landen doen niet mee en vormen onderling nieuwe allianties en kopen goedkoop grondstoffen, voedsel en energie uit Rusland. Rusland heeft zelden zoveel nieuwe vrienden gekregen. 

Financiële crisis
Door de aanstaande recessie zullen de ontstane bubbels op de aandelen en vastgoedmarkt leeglopen. Op de internationale aandelenmarkten zien wij dat nu gebeuren. Ook de internationale vastgoedmarkten zullen kantelen. Kijkend naar het aantal huizen dat recent te koop komt te staan op Funda zien we dat ook gebeuren. Een van de problemen Het aantal transacties daalt. Het aantal transacties hoger dan de vraagprijs daalt sterk. Het kantelpunt ligt inmiddels achter ons. Gezien de ernst van de momentele ontwikkelingen zijn dalende huizenprijzen onafwendbaar. De oplopende hypotheekrente in combinatie met economische krimp (met alle gevolgen van dien, zoals insolventies, oplopende werkloosheid, etc.) zijn daar debet aan. Om huizen in een dergelijke situatie te kunnen slijten zal de prijs omlaag moeten. In de Verenigde Staten is de neergang van de huizenmarkt inmiddels zichtbaar.
Door een combinatie van verhoogde kredietrisico’s van financiële instellingen, economische krimp, insolventies, lagere transactievolumes, internationaal exposure van banken (bijvoorbeeld in Derde Wereld Landen) en onderlinge verwevenheid van de financiële sector (via vorderingen en schulden), dalende aandelen- en vastgoedmarkten en overige financiële spanningen, komt de financiële sector onder druk te staan. Een financiële crisis kan niet worden uitgesloten. 

Crisis Eurozone
De renteverschillen tussen de Verenigde Staten en de Europese Unie lopen op. De FED verhoogt sterker en sneller de rente dan de ECB. De ECB zit in de squeeze door de hoge schuldposities van de zuid Europese landen. Te grote renteverhogingen leiden tot insolventie van Frankrijk, Italië, Griekenland, Spanje en Portugal. Door de oplopende renteverschillen vindt echter grote kapitaalvlucht plaats van Europa naar de VS. Hetzelfde geldt voor China waar de overheid de rente verlaagt teneinde de economie te stimuleren en de enorme vastgoedsector in China overeind te houden. Gevolg: sterke kapitaalvlucht van China naar de VS. De EURO verliest navenant in waarde ten opzichte van de US dollar. Omdat veel internationale handel plaatsvindt in US dollar, worden inkopen voor de EU landen duurder. Onder andere betreft dit fossiele brandstoffen, strategisch belangrijke grondstoffen en voedingsmiddelen. Hogere inkoopprijzen leiden onafwendbaar tot verdere inflatie in Europa.

Als Rutte zegt dat “wij allen de gevolgen van de Oekraïne oorlog in de beurs zullen voelen” dan geeft hij voor het gemak Poetin de schuld van bovenstaande problematiek. Dat is echter ronduit gelogen. De problemen hebben een structurele oorzaak. Inflatie en recessie zijn geen natuurverschijnselen maar het gevolg van beleidskeuzes. Zij zijn het directe resultaat van het gevoerde overheidsbeleid en het beleid dat de centrale banken sinds minimaal 2008 hebben gevoerd. Nu is de tijd voor de afrekening via een economische “cold turkey”. Men kan burgers via fake news voor de gek houden maar de internationale markten niet.

Deze zomer al hongersnood in grote delen van de wereld door hoge kunstmest- en graanprijzen

Deze zomer al hongersnood in grote delen van de wereld door hoge kunstmest- en graanprijzen

Een van de meest verderfelijke gevolgen van de oorlog in de Oekraïne, maar met name de sancties van het westen tegen Rusland, is de ongekende stijging in de kunstmest- en voedselprijzen en disruptie in de logistieke ketens (waaronder de export van graan uit de Oekraïne en Rusland) is gestagneerd. Wij rapporteerden hier eerder over in onder andere:

  • Wereldwijde voedseltekorten van Bijbelse omvang door beleidskeuzes van overheden in het westen en China (bron)
  • De negatieve bijvangst van de sancties van het westen tegen Rusland (bron)
  • Wereldwijde rijstproductie daalt 10%: bedreiging voor 50% van de mensheid (bron).

Het goede nieuws is dat de kunstmestprijzen recent wat zijn afgenomen ten opzichte van de all time highs, zoals de volgende grafiek van Tampa Ammonia CFR spotprijzen laat zien:

Het slechte nieuws is dat die prijsdaling onvoldoende is: als boeren de meststoffen niet of onvoldoende kunnen of willen kopen heeft dat majeur effect op de voedselproductie op middellange termijn. 

Voorbeeld Brazilië: Brazilië heeft een grote landbouwsector en is ’s werelds grootste verlader van allerlei gewassen, waaronder sojabonen. Het land importeert ca. 85% van haar kunstmestbehoefte en Rusland is de belangrijkste leverancier daarvan. Rusland, heeft als reactie op de westerse sanctie besloten de wereld te straffen door kunstmest- en voedselprijzen te laten oplopen teneinde sociale onrust te veroorzaken. 

Beschikbaarheid van kunstmest en granen is een, de prijs is iets anders. Er is sprake van oplopende prijzen door globale tekorten. Op de wereldmarkt voor graan betekent dit dat landen met voldoende financiële middelen weliswaar een hogere prijs moeten betalen, maar er geen hap minder om eten. Derde wereld landen daarentegen kunnen hier niet tegenop en leiden honger. Naast graanprijzen is globaal sprake van gestegen energieprijzen, transportprijzen, oplopende rentes, etc..

DW meldt dat Tsjaad, het op vier na grootste land van Afrika, al de noodtoestand heeft uitgeroepen vanwege een gebrek aan graan. Tsjaad drong er donderdag bij de internationale gemeenschap op aan te helpen bij de toenemende voedselonzekerheid.

Deze schrijnende situatie is alleen oplosbaar via het beëindigen van de oorlog in de Oekraïne en het stoppen met lockdowns ter voorkoming van verspreiding van corona. Voor het beëindigen van de oorlog in de Oekraïne is het noodzakelijk dat er een compromis wordt bereikt met Rusland. Daartoe bestaat in het westen nog geen bereidheid. En daarmee is het westen mede verantwoordelijk voor de naderende hongersnood in de wereld. Het wordt tijd voor een gepaste vorm van ‘realpolitik’ over deze kwestie. Blijven hangen in ‘principes’ leidt op korte termijn als tot apocalyptische situaties in de derde wereld. Inhumaan en onethisch.

Kernenergie: relevanter dan ooit

Kernenergie: relevanter dan ooit

De wereldwijde energiemarkt is in beroering, met elektriciteitsrekeningen die over de hele wereld sterk stijgen en weinig zicht op voldoende levering van elektriciteit uit “klimaatvriendelijke” bronnen. Een combinatie van de sancties van het westen naar aanleiding van de Russische invasie in de Oekraïne, jarenlange onderinvestering in nieuwe projecten en het snelle herstel van de behoefte aan energie na covid, hebben de energiemarkt overrompeld. De prijs van alle energiebronnen (van steenkool tot aardgas, en van olie en tot lithium voor batterijen), stijgt enorm. Ofschoon het onmogelijk is op korte termijn voldoende nieuw aanbod te realiseren, is dit een uitstekend moment de toekomstige energie-infrastructuur te herovewegen. In het bijzonder is het opportuun het debat over kernenergie opnieuw te voeren en te beoordelen waarom kernenergie destijds uit de gratie is geraakt.

De huidige stand van zaken op het gebied van kernenergie
Na de ramp in Fukushima in 2011 raakte kernenergie wereldwijd uit de gratie. Het meest opvallende was dat Japan en Duitsland resoluut overgingen tot het volledig uitfaseren van kernenergie. Na de schalieboom in de VS en de kostenreductie van de productie van zonne- en windenergie werd kernenergie steeds onaantrekkelijker. Recent is de belangstelling voor kernenergie echter terug. China heeft aangegeven de komende 15 jaar 150 nieuwe reactoren te bouwen, de regering-Biden investeert $ 6 miljard in het steunen van financieel noodlijdende kernreactoren en de Europese Commissie heeft (tot grote ergernis van Duitsland) verklaard dat sommige investeringen in kernenergie als ‘groen’ worden bestempeld. De EU realiseert zich dat “zero CO2 emission” alleen maar haalbaar is bij de inzet van kernenergie. Veel kernenergie.

In 2021 was kernenergie goed voor 10% van de wereldwijde elektriciteitsproductie, tegen 17% in 2000. In 2021 was echter sprake van een stijging van 4% ten opzichte van het 2020. Het lijkt er momenteel op dat kernenergie op de rand van een renaissance staat. De Russische invasie van de Oekraïne zou dat wel eens kunnen versnellen. Er zijn echter een boel redenen voor terughoudendheid.

Argumenten tegen kernenergie

De argumenten tegen kernenergie liggen op de gebieden: veiligheid, kosten en tijd.

VEILIGHEID
Het meest evidente probleem met kernenergie is het gevaar van een kernsmelting. Door simpelweg twee steden te noemen, Fukushima en Chornobyl, wordt evident welke nucleaire catastrofe kan ontstaan. Een kernsmelting en de daaruit voortvloeiende straling kan de omgeving vergiftigen, burgers dwingen hun huizen permanent te verlaten en levens kosten. Naast het risico van een kernsmelting bestaan de veiligheidsaspecten rondom het kernafval. Ongeveer 3% van het kernafval is zo radioactief dat het 50 jaar veilig moet worden opgeslagen. Hoewel de hoeveelheid kernafval op dit moment beperkt is, zal een uitbreiding van kernenergie dit probleem vergroten. De angst voor deze risico’s is diep in de samenleving verankerd.

KOSTEN
Een andere belangrijke zwakte van kernenergie zijn de grote investeringskosten die gepaard gaan met het bouwen van een kernreactor. Voorstanders van kernenergie beweren dat de kosten zullen dalen, maar mede door telkens opgeschroefde veiligheidseisen wordt de bouw van nieuwe centrales steeds duurder. Het laatste voorbeeld hiervan zijn de Vogtle 3 en 4 kerncentrales in Georgië, die inmiddels 250% boven budget uitkomen. In 2017 werd de bouw van twee kernreactoren in South Carolina definitief gestopt vanwege kostenoverschrijdingen. Een bedrag ad $ 9 miljard diende te worden afgeschreven. Het ontwikkelen en bouwen van kerncentrales is door de meeste energiebedrijven zonder overheidsbijdragen niet te financieren. Nog los van het feit dat het ontwikkelen van een kerncentrale behept is met het risico dat gaandeweg het politieke- en maatschappelijke draagvlak onder druk komt te staan.

TIJD
Tot slot zullen tegenstanders van kernenergie vaak wijzen op de tijd die het kost om kerncentrales te bouwen. De argumentatie van GroenLinks en co. Is dan: ja, we hebben nu energie nodig, ja we willen koolstofarme energie, en ja, we hebben het nodig om betrouwbaar te zijn, maar als we vandaag tekenen voor het bouwen van een kerncentrale, zal het 10 jaar of langer duren voordat het een bijdrage aan de energiebehoefte levert. De kerncentrales in Georgië zitten niet alleen 250% boven budget zitten, ze lopen ook zes jaar achter op schema. 


Het afgelopen decennium waren deze deze argumenten tegen kernenergie moeilijk te weerleggen, maar naarmate de geopolitieke, ecologische en technologische context is verschoven, is het noodzakelijk geworden om het debat opnieuw te voeren. Zonder kernenergie is is de “energietransitie” niet haalbaar.

Waarom het tijd is voor een nucleaire renaissance
De belangrijkste sterke punten van kernenergie zijn dat het schoon, betrouwbaar en ruimtebesparend is. Het zijn deze kenmerken die het tot de dominante bron van schone elektriciteit in de Verenigde Staten hebben gemaakt. 
Vandaag de dag, met stijgende energieprijzen, stijgende wereldwijde emissies en mogelijk dalende nucleaire kosten, is de ratio dat deze schone en betrouwbare energie op wegen tegen de kosten en risico’s van kernenergie. Als regeringen over de hele wereld serieus werk willen maken van het verminderen van de CO2 uitstoot, zal kernenergie een centraal onderdeel van hun energiemix moeten zijn. Daarnaast hebben de geopolitieke instabiliteit en problemen in de toeleveringsketens waarmee de wereld momenteel wordt geconfronteerd, het belang van lokale energiezekerheid, duidelijk gemaakt. En ten slotte hebben nieuwe technologieën en benaderingen voor de productie van kernenergie een deel van de kosten- en tijdszorgen opgelost. Hoewel kernenergie verre van een wondermiddel is, zou het de wereldwijde energiemix zowel schoner als betrouwbaarder maken.

Als regeringen en internationale organisaties serieus zijn over de agressieve emissiereductiedoelstellingen die ze hebben gesteld, dan hebben ze een schone en consistente energievoorziening nodig. Dat betekent een energiesysteem dat hernieuwbare energiebronnen gebruikt in combinatie met batterijopslag, fossiele brandstoffen in combinatie met koolstofafvang, geothermische energie of kernenergie. Van al die opties is kernenergie de enige die op dit moment op grote schaal energie kan leveren. Niet tijdig investeren in kernenergie betekent de verlenging van de inzet van steenkool, olie of aardgas. 

Terwijl hernieuwbare megaprojecten in toenemende mate weerstand ondervinden vanwege de bedreiging die ze vormen voor ecosystemen, vormen moderne, kleine modulaire reactoren relatief weinig bedreiging voor de directe omgeving. Vanuit milieuoogpunt is de wereld ontegenzeggelijk beter af met kernenergie dan zonder kernenergie. 

Er zijn weinig gebeurtenissen in de moderne geschiedenis die het belang van energieleverzekerheid meer hebben benadrukt dan de Russische invasie van de Oekraïne en de sancties van het westen tegen Rusland. Uiteindelijk is toegang tot energie existentieel voor elke moderne samenleving en voor behoud van welvaart. Als Europa en de VS tien jaar geleden kernenergie hadden ruimhartiger hadden, lijdt het geen twijfel dat de energiemarkten vandaag er heel anders zouden uit zien. Met veel minder afhankelijkheid van bijvoorbeeld Rusland door een evenwichtigere energiemix. 

Conform de visie van de IEA (International Energy Agency) ten aanzien van de realisatie van nul CO2 emissie in 2050, zal tweederde van de nieuwe kernreactoren worden gebouwd in de opkomende markten en de opkomende economieën. Van de 72 kernreactoren die buiten Rusland worden gebouwd, wordt minder dan 3% gebouwd door Amerikaanse bedrijven. China en Rusland bouwen respectievelijk 20% en 50% van die reactoren. Kortom zowel Rusland als China hebben een ongelooflijk sterke positie in de internationale nucleaire industrie. Het westen zit weer te slapen. 

De laatste reden om de rol van kernenergie te heroverwegen, is de technologische vooruitgang die de industrie het afgelopen decennium heeft gekend. Kernenergie wordt kleiner, veiliger en sneller. Er wordt verwacht dat projecten zoals de Rolls Royce SMR de prijs van kernenergie aanzienlijk zullen verlagen. Bill Gates (waar bemoeit de man zich eigenlijk niet mee) komt ook in actie met een SMR die naar verwachting de kosten van kernenergie met 50% zal verlagen. Andere benaderingen omvatten nieuwe technologieën om de hoeveelheid gecreëerd afval te verminderen, nieuwe veiligheidsvoorzieningen die de behoefte aan elektriciteit op een andere locatie elimineren en nieuwe koelvloeistoffen zoals helium of gesmolten zout. 


Credo
Naarmate de energieprijzen, geopolitieke spanningen & afhankelijkheden en de wereldwijde koolstofemissies stijgen, zal de roep om kernenergie luider worden. Kernenergie lijkt een steeds betere oplossing. In geval de wereld de CO2 uitstoot draconisch wenst te reduceren is er geen realistische weg om kernenergie heen denkbaar.

Stoken, koken en de enorme verschillen in COVID-sterfte in Europa in 2020

Stoken, koken en de enorme verschillen in COVID-sterfte in Europa in 2020

Artikel van W.J. Jongejan
Eerder gepubliceerd op zorgictzorgen.nl op 2 juni 2022. De PDF vindt u hier.


Binnen Europa bestonden in 2020 grote verschillen in sterfte aan Covid-19 en grote verschillen in sterftecijfers. In 2020, toen er geen vaccins beschikbaar waren, hadden IJsland, Noorwegen, Denemarken en Finland lage COVID-19 sterftecijfers en ondersterfte, in vergelijking met andere Europese landen, die allemaal hogere sterftecijfers hadden en een oversterfte tot 15%. Over dit gegeven presenteerde ing. René van Slooten, veiligheidskundige,  op 25 mei 2022 een postersessie op de 22-ste International Conference on Integrated Care(ICIC) die van 23 tot en met 25 mei 2022 in Odense(Denemarken) gehouden werd. Hij legde gemotiveerd een verband tussen de wijze van het verwarmen van huizen en het koken in Denemarken, Finland, Noorwegen en IJsland in vergelijking tot de dezelfde activiteiten in België, het Verenigd Koninkrijk, Polen, Nederland en Duitsland. Zijn verhaal komt niet uit de lucht vallen want de World Health Organisation (WHO) waarschuwde er in algemene zin al in 2021 voor.

WHO, SEPTEMBER 2021
Op 21 september 2021 presenteerde de directeur-generaal van de WHO, Adhanom Ghebreyesus, de nieuwste versie van de World Global AirQuality Guidelines. Bij de presentatie zei hij:

“Inhaling dirty air increases the risk of respiratory diseases like pneumonia, asthma and chronic obstructive pulmonary disease, and increases the risk of severe COVID-19. ……. Air pollution is a health threat in all countries, but especially for vulnerable groups in low- and middle-income countries with poor air quality due to urbanization and rapid economic development, and air pollution in the home caused by cooking, heating and lighting.”

Als je het leest zal je zien dat hij met de name de luchtkwaliteit binnenshuis vermeldt. Want dat is natuurlijk een wereldwijd probleem met het huiselijke gebruik van allerlei vervuilende brandstoffen voor verwarming, koken en verlichting. Men zou kunnen zeggen dat hij het heeft over derde-wereld-landen. Doch in een groot deel van Europa vindt stoken en koken ook plaats door directe verbranding binnen een woning. Namelijk de verbranding van aardgas en soms nog huisbrandolie.

STOKEN/KOKEN NEDERLAND 
Nederland is nog relatief gezegend met het schone aardgas. In België en Polen wordt nog hout en steenkool verstookt. Dat gasverbranding in Nederland beslist niet ongevaarlijk is wijzen de cijfers over koolmonoxide vergiftiging in Nederland uit. De Onderzoeksraad Voor de Veiligheid schat dat elk jaar ongeveer tien personen door koolmonoxidevergiftiging overlijden (OVV, 2015). Daarnaast leiden koolmonoxidevergiftigingen elk jaar tot bijna tweehonderd ziekenhuisopnamen en enkele honderden behandelingen op de eerstehulpafdeling. Koolmonoxidevergiftigingen worden echter door zowel slachtoffers als hulpverleners vaak niet herkend. Het werkelijke aantal incidenten ligt dus vermoedelijk hoger. Koolmonoxide is slechts één van de verbrandingsgassen. Daarnaast komt fijnstof vrij bij verbranding.

PREVALENTIE NEDERLAND
Tijdens de pilot ‘Veilige gezonde woning’ in 2015 in Utrecht werden de gas-, water- en elektrische installaties van 160 woningen in Utrecht gekeurd. Bij 5% van de gekeurde woningen was de concentratie koolmonoxide in de rookgassen te hoog door mankementen aan gasinstallaties, vooral cv-ketels, ventilatiesystemen en schoorstenen (Hendriks 2017, Gemeente Utrecht 2015).

In 2009 hebben het RIVM, GGD(Gemeentelijke Gezondheidsdienst) Rotterdam-Rijnmond en GGD Zuid-Holland-Zuid koolmonoxide gemeten in 1028 huishoudens in Schiedam en Dordrecht. In één op de zes woningen werd koolmonoxide aangetroffen. Het betreft een niet te bagatelliseren probleem.Ook ten aanzien van fijnstof valt er nog veel te verbeteren. In 2020 publiceerde het TNO een onderzoek waaruit bleek dat 1 op de 7 woningen niet voldoen aan de normen voor fijnstof. Daarbij gaat het dan om fijnstof dat vrijkomt bij bakken en braden en bij het branden van kaarsen. Fijnstof uit de buitenlucht speelt een beperkte rol daarbij.

STOKEN/KOKEN DUITSLAND
Interessant is het aanzienlijke verschil in sterfte en oversterfte tussen Nederland en Duitsland, wat van Slooten toeschrijft aan het feit dat stookinstallaties en schoorstenen in Duitsland eerst gekeurd moeten worden door een onafhankelijke ‘Kaminmeister’ voordat ze in gebruik genomen mogen worden. Een jaarlijkse keuring en controle op CO door een gecertificeerde onderhoudsmonteur is ook verplicht in Duitsland. Brandverzekeringen eisen die bewijzen ook. In Nederland mag iedere amateur zelf een houtkachel kopen en installeren.

STOKEN/KOKEN SCANCINAVIË
De enorme verschillen in corona sterftecijfers tussen enerzijds de Scandinavische landen en anderzijds de rest van Europa kunnen volgens van Slooten verklaard worden uit het feit dat in de Scandinavische landen stadsverwarming en elektrisch koken normaal zijn. Zodat de woningen vrij zijn van giftige verbrandingsgassen van cv ketels, kookplaten, geisers en dergelijke. IJsland is helemaal bevoorrecht door het gebruik van geothermie voor verwarming vanwege de vulkanische activiteit daar. In de andere landen, waaronder Nederland, is stoken en koken namelijk wél een gevaar voor de volksgezondheid, met name in het stookseizoen als de kachels branden, de ramen gesloten zijn en de mensen in huis blijven. Dat verklaart ook  waarom corona een echte seizoensziekte is die toeslaat in het najaar en de winter.

GEEN AEROSOLENVERHAAL
Zoals uit het voorgaande moge blijken is het betoog geen Maurice de Hond-verhaal dat drijft op het willen beperken van aerosolen binnen woningen, scholen en bedrijven. In zijn presentatie beargumenteert Van Slooten hoe verbrandingsproducten van bronnen binnenshuis een relatie kunnen hebben met de hogere sterfte aan COVID-19-sterfte in 2020. Over 2021 is geen oordeel te vellen vanwege de introductie van de COVID-vaccins en het gevolg daarvan op de mortaliteit t.g.v. corona.

O, ja, van roken, vaak binnenshuis gebezigd, is al meer dan duidelijk aangetoond dat het de kans op een ernstig corona-verloop en sterfte flink verhoogt.

W.J. Jongejan, 2 juni 2022

Onderstaand wat publicaties over luchtvervuiling (ook binnenshuis) en koolmonoxidevergiftiging:

De zero CO2 agenda levert zero CO2 reductie op en heeft verwoestende gevolgen. Dit is wat u moet weten…

De zero CO2 agenda levert zero CO2 reductie op en heeft verwoestende gevolgen. Dit is wat u moet weten…

Mensen omarmen graag een absoluut geloof omdat absolute overtuigingen eenvoudig, gemakkelijk te begrijpen zijn en ons een vals gevoel van veiligheid bieden. Binaire standpunten zijn psychologisch geruststellend, waardoor we ons verzekerd en in control wanen. En hoe meer we denken in control te zijn, hoe zekerder we ons voelen en hoe meer we ons bevestigd voelen in onze opvatting. Intelligente mensen hebben de eigenschap te twijfelen aan standpunten, domme mensen zijn daartoe niet in staat.

Absoluut en binair denken is gevaarlijk. Het is bijvoorbeeld de oorsprong van rassenhaat, ridiculisering van andere meningen, het verklaren van mensen met een andere opvatting tot ‘wappie’, het toeslagen schandaal, etnisch profileren, uitsluiting en genocide.

Bij absolute uitspraken is het oppassen geblazen. Bij uitspraken als “volgens de wetenschap…” weet je dat we te maken hebben met een sekte, niet met wetenschap. Wetenschappers twijfelen aan waarnemingen en theorieën, politici niet. Volgens wetenschappers bestaan er geen zekerheden, politici laten liever geen ruimte voor afwijkende opvattingen van het gevoerde beleid. Echte wetenschappers zijn schrander en stellen zich met hun twijfel kwetsbaar op, politici zijn dom, eenparig en gericht op behoud van de eigen positie. Wetenschappers zijn onafhankelijk, politici streven de eigen belangen na. 

Dit wetende is helder dat verklaringen van regeringen over “klimaatneutraliteit” en “zero CO2” emissie gevaarlijk zijn. Omdat ze absoluut zijn en leiden tot demonisering van afwijkende opvattingen. Het is echter onmogelijk tot de waarheid te komen zonder zich open te stellen voor andere of nieuwe opvattingen en feiten. Dogma’s sluiten zich per definitie af van voortschrijdend inzicht. En dat zien wij niet alleen op het gebied van het klimaat.

Op basis van bovenstaande is sprake van “absolute” overheidswaarheden en dogma’s die niet in twijfel mogen worden getrokken op de volgende gebieden:

  • COVID
  • Klimaatverandering (CO2-uitstoot en “netto nul”)
  • Oekraïne
  • Black Lives Matter
  • LHBTQA+ gender
  • Woke
  • Immigratie
  • Biden deugt.

Wie deze onderwerpen bekritiseert wordt geridiculiseerd en verketterd. Overheden zijn als de dood voor tegengeluid en schuwen de meest draconische maatregelen niet, waaronder het stelselmatig laten volgen van personen met een opvatting die niet geheel overeenkomt met het gevoerde overheidsbeleid (bijvoorbeeld Maurice de Hond in de coronacrisis; let wel, niet omdat sprake is van terrorisme, maatschappij ondermijning of misdaad in het algemeen maar omdat zijn opvattingen niet in lijn waren met het gevoerde overheidsbeleid!), het blokkeren van banksaldi van sympathisanten van demonstrerende truckers in Canada en het onder druk zetten van de media teneinde verspreiding van afwijkende geluiden te onderdrukken. Bijvoorbeeld door te dreigen met het stoppen van advertentiebijdragen of het strenger reguleren van de media. 

Wetenschappers (die per definitie vrije denkers geacht worden te zijn) worden onder druk gezet op universiteiten. Afwijkende publicaties worden verboden of er worden onderzoeksgelden geschrapt. Wetenschap is niet meer en niet minder dan een ordinair verdienmodel. Niets verheffends aan. Wetenschappelijk onderzoek wordt vrijwel geheel gefinancierd uit overheidsmiddelen of het bedrijfsleven. In een dergelijke setting is het slecht voor de academische loopbaan te publiceren contrair aan de belangen van het financierende bedrijfsleven of de beleidslijnen van de financierende overheid. Onafhankelijk wetenschappelijk onderzoek is in hoge mate een wassen neus geworden. Wie betaalt bepaalt, zo eenvoudig is het per saldo. Recalcitrante onderzoekers en vrije denkers hebben in een dergelijke setting geen fijn leven.

Feiten en realiteiten
Feiten, afwijkende meningen, openheid, twijfels en voortschrijdend inzicht brengen samenlevingen en overheden normaliter terug naar de realiteit. Mao’s China heeft haar dogmatische streven naar een gecentraliseerde landbouw nooit opgegeven. Elke discussie werd gesmoord. Overheidsapparatsjiks kennen geen zelfreflectie of twijfel. De centrale drijfveer van de overheid is het in stand houden van de overheid zelf. Daarin past niet het besef en het toegeven dat ingezette beleidslijnen fout zijn. Nee, het regime van Mao hongerde eerst tientallen miljoenen mensen uit en pas toen de evidente werkelijkheid absoluut niet meer kon worden ontkend, was er enige ruimte voor afwijkend beleid. De geschiedenis is vol met dergelijke voorbeelden.

Terug naar het mantra over de CO2-uitstoot die naar nul moet en een “duurzame” toekomst.

Nog nooit in de menselijke geschiedenis wordt collectief overgegaan van een dichtere energievorm (hout -> biomassa -> steenkool -> olie -> aardgas -> uranium: biomassa heeft een hogere energiedichtheid dan hout, steenkool een hogere energiedichtheid dan biomassa, etc.) naar een minder dichte energievorm. En dat bij een gestaag groeiende wereldbevolking met mensen die allemaal – terecht – welvaart willen. Het is asociaal en abject opkomende landen waar de bevolkingsgroei sterk is, welvaart en een menselijk leven te ontzeggen. Wat leert de geschiedenis namelijk:in tijden dat werd overgegaan van een minder energiedichte vorm naar een meer energiedichte vorm, leidde dat tot:

  • lagere energieprijzen
  • hogere energieleverzekerheid
  • hogere productiviteit
  • verlaagde inflatie (de twee gaan hand in hand)
  • stijgende levensstandaard.

Het spreekt voor zich dat door het tegenovergestelde te doen, we het volgende zullen zien:

  • hogere energieprijzen
    door hogere infrastructuur kosten, hoge investeringen (niet alleen in zon en wind maar ook in fallback infrastructuur voor als de zon niet schijnt en het niet waait), door de lage energiedichtheid van zon en wind zijn onevenredig veel meer installaties nodig dan bij toepassing van energiedichte bronnen. Overschotten bij de productie van elektriciteit moeten tegen een negatieve (subsidie) prijs worden afgezet. Duitsland is al wat verder met wind en zon energie en heeft inmiddels de hoogste elektriciteitsprijzen ter wereld.
  • lagere energieleverzekerheid
    opslag van elektrische energie in de massaliteit die benodigd is is economisch niet haalbaar. Omzetting in waterstof bijvoorbeeld leidt door de inefficiency van de omzetting van elektriciteit naar waterstof en weer terug naar stroom indien benodigd tot een prijsstijging met een factor 4. 
  • lagere productiviteit
    hoge energiekosten leiden tot hogere kosten in de productie en transport van goederen (en diensten) waardoor de arbeidsproductiviteit daalt en de internationale concurrentiepositie wordt ondermijnd (China, India, etc. doen niet mee met het “zero CO2” beleid)
  • toegenomen inflatie
    energie zit overal in, een stijgende energieprijs leidt dus tot inflatie. Daarnaast is sprake van dusdanig grote benodigde investeringen dat de financiering daarvan extra inflatoire effecten heeft (bron)
  • dalende levensstandaard.
    het is evident dat de levensstandaard daalt bij hogere kosten, hogere inflatie en afgenomen leverzekerheid. En voor Europa zeker aangezien haar concurrentie positie ten opzichte van het verre oosten volledig geweld wordt aangedaan.

Dit zijn de feiten. U vindt desgewenst op deze website een veelheid van artikelen over dit onderwerp met nadere duiding en onderbouwing: hier

Epiloog
Het mantra van de overheid over het klimaat heeft dramatische gevolgen voor de welvaart en onze rol in de wereld. Omdat het alleen in het westen wordt nagestreefd levert het niet véél op voor het klimaat, niet een béétje, maar núl op voor het klimaat. Er zal geen liter olie minder worden opgepompt in olieproducerende landen. Die landen hebben inkomsten nodig om hun hofhouding in stand te houden en het volk een minimale welvaart te bieden. Ook sjeiks hebben net als westerse overheidsapparatsjiks slechts één doel: zichzelf in stand houden. De olie die wij minder gebruiken gaat gewoon naar niet westerse afnemers. Als de prijs zou dalen wordt zelfs meer opgepompt. En opgepompte olie leidt tot CO2 uitstoot, zo simpel is het. Hetzelfde geldt voor steenkool, bruinkool en gas. Als de CO2 uitstoot een wereldwijd probleem is, wordt er niets opgelost op deze manier. Zero CO2 leidt tot zero CO2 besparing. Maar wel tot structurele, ernstige verarming van het westen.  

Absolutistisch overheidsbeleid leidt tot rampen. Niet alleen onder Mao maar ook in het westen.