Selecteer een pagina
De Chinese Yuan is begonnen de dominantie van de dollar te breken

De Chinese Yuan is begonnen de dominantie van de dollar te breken

China lijkt een aanval te hebben ingezet tegen de dollar als globale reservemunt.

Ofschoon er momenteel nog geen aanwijzingen zijn dat de positie van de dollar in acuut gevaar verkeert, blijken steeds meer centrale banken de yuan als serieuze handelsmunt te beschouwen.

Conform de jaarlijkse enquête (bron) van UBS Asset Management onder valutamanagers van de top 30 centrale banken, gaf ongeveer 85% aan belegd te hebben, of dat te overwegen, in de Chinese yuan. Dat is een stijging van maar liefst 81% ten opzichte een jaar eerder.

Gemiddeld zijn de valutamanagers van de centrale banken van plan binnen de komende 10 jaar ongeveer 5,8% van de bankreserves in yuan aan te houden. Dat zou een verdubbeling betekenen ten opzichte van het niveau ad 2,9% van de wereldwijde yuan-posities dat eind juni 2022 door het Internationaal Monetair Fonds werd gerapporteerd.

Uit dezelfde enquête blijkt dat het gemiddelde aandeel van amerikaanse dollarbezittingen is gedaald tot 63%. Dat was een daling van 69% ten opzichte van het voorgaande jaar.

Moreel Kompas heeft reeds eerder gemeld dat de westerse sancties als reactie op de invasie van de Oekraïne “de discussie over een ‘multipolaire’ wereld hebben gekatalyseerd. Een wereld waarin de VS niet langer de enige dominante macht is.

De sancties in de vorm van uitsluiting van Rusland van het internationale betalingssysteem SWIFT, het willekeurig blokkeren van banksaldi, zonder enige rechterlijke uitspraak willekeurig beslag leggen op bezittingen van Russische oligarchen, het verbieden van handelstransacties met Rusland, het verbieden van de handel in Russisch goud, etc., hebben niet-westerse landen aangezet om onderling afspraken te maken over handelsrelaties en financiële stromen. Minder afhankelijkheid van de dollar betekent minder blootstelling aan willekeurige diplomatieke- en economische druk vanuit het westen. Lees ook: “BRICS: wat als Saoedi-Arabië zich aansluit bij de coalitie tegen het westen?

De reactie van Rusland op de westerse sancties heeft geleerd dat verzet tegen de westerse dominantie prima mogelijk is. Zo heeft Rusland bepaald gas en olie te willen leveren maar betaling dient plaats te vinden in roebels. Hetzelfde geldt voor tarweleveringen vanuit Rusland. Daarmee wordt de afhankelijkheid van de US dollar omzeild. Doordat de behoefte aan roebels in de wereld sterk is toegenomen is de roebel sterk in waarde gestegen ten opzichte van andere munten. Ook de Chinezen zullen zien dat dit zo prima functioneert. Ook China kan zeggen: u wenst chips, voedingsmiddelen, zeldzame metalen (bron), medicijnen? Dat kan, even aftikken in yuan svp. Gezien de sterke westerse afhankelijkheid van China en de omvang van de handelsstromen met China, betekent dit onmiddellijk het einde van de hegemonie van de dollar. Ook Saoedi-Arabië (het grootste olie producerende land ter wereld) overweegt momenteel betaling van olie te accepteren in yuans naast dollars (bron).

Het dalende vertrouwen in de dollar begon overigens al lang voor de recente gebeurtenissen in de Oekraïne. De VS heeft decennia haar welvaart in hoge mate gefinancierd via de creatie van schulden. Overheidstekorten werden gefinancierd met schulden. De VS kwamen daarmee weg omdat de dollar de wereldreservemunt is: de wereldwijde vraag naar dollars helpt bij het absorberen van de gevolgen van het blijven drukken van geld. De centrale bank van de Verenigde Staten, de Federal Reserve (FED), drukte bijvoorbeeld duizenden miljarden dollars om de overheidsmaatregelen tegen de verspreiding van COVID-19 te compenseren. Dit devalueerde de dollar en heeft geleid tot hoge inflatie. Geldverruiming en dit geld massaal in omloop brengen terwijl het volume aan goederen en diensten door lockdowns en bewegingsbeperkingen sterk daalt, leidt tot prijsstijgingen.

Er staan geopolitiek grote dingen te gebeuren. De macht in de wereld verschuift steeds sneller. De hegemonie van het westen is definitief ten einde. De economie van het westen maakt conform het IMF binnenkort overigens nog slechts 34% van de wereldeconomie uit. De tijd dat het westen onder leiding van de VS de wereld haar wil op legt is ten einde. Gaandeweg worden de yuan reserves bij centrale banken verhoogd en de dollar reserves verlaagd. Als de VS haar tekorten niet langer over de rug van de rest van de wereld kan financieren, is het afgelopen met haar rol in de wereld. En datzelfde geldt voor de vazalstaten van de VS in het westen, bijvoorbeeld in Europa. Dat betekent overigens ook het einde van allerlei westerse decadente zaken als LHBTQ+, woke, WEF, identity politics en het maatschappij en economie torpederende klimaatbeleid (bron). Daarvoor in de plaats komt dan de dominantie van de Chinese Communistische Partij.

Gambia haalt klimaatdoelen Parijs, de rest niet…

Gambia haalt klimaatdoelen Parijs, de rest niet…

Kijkend naar de volstrekt utopische en maatschappij en economie torpederende klimaatdoelen van Parijs, is in elk geval één land goed op weg: Gambia. 

Dat blijkt uit een rapport waarin 35 landen, waaronder de grootste uitstoters van CO2, zijn beoordeeld. De EU is daarbij als geheel bekeken. Wat blijkt?

Landen met strenge doelstellingen liggen by far niet op koers om die te realiseren, terwijl veruit de meeste andere landen weinig of helemaal geen concrete doelstellingen geformuleerd hebben om tot reductie te komen in 2030. Ter informatie: het Klimaatakkoord van Parijs hebben 191 landen ondertekend, maar slechts 61 landen hebben zich gecommitteerd aan een kwantitatieve CO2 reductiedoelstelling. Van die 61 landen heeft de EU namens 28 landen (destijds nog inclusief het Verenigd Koninkrijk) getekend. De EU landen moet onder druk van de EU meedoen. Wie geen concrete doelstellingen heeft hoeft immers ook niks concreet toe te zeggen. Veruit de meeste landen van de wereld leunen relaxed achterover en bekijken hoe de koplopers hun maatschappij en economie ontwrichten. We zien dat inmiddels gebeuren in West-Europa in de vorm van historisch hoge inflatie, ongekende energieprijzen en dreigende energietekorten. Leidend tot verarming en structurele uitholling van de concurrentiepositie van Europese landen. Sociale onrusten staan voor de deur.

De status van de energietransitie is gepubliceerd in een rapport van Climate Action Tracker (bron), een samenwerkingsverband van Climate Analytics en het NewClimate Institute. 

Het rapport rangschikt landen op basis van factoren als klimaatbeleid, actie, landgebruik, internationale financiële steun en emissiedoelen. Het enige land dat zich aan de doelstellingen houdt, is Gambia. Het kleine West-Afrikaanse land zet vooral stappen op het gebied van duurzame energie.

Uit de analyse blijkt onder andere dat een aantal belangrijke landen, zoals Australië, Brazilië, Indonesië en Rusland gewoon op hetzelfde niveau zitten of nog slechter presteren dan in het Klimaatakkoord van Parijs (2015) is bepaald.

Zoals in onderstaand schema is te zien, presteert het Verenigd Koninkrijk beter dan de EU, maar doen landen als Canada, Nieuw-Zeeland en China het slechter. 


Conclusie
Op basis van bovenstaand onderzoek zien wij een situatie waarin voor de utopische doelen feitelijk onvoldoende draagvlak bestaat op globaal niveau. Zeer belangrijke landen als het gaat om CO2 emissie als China, India, Rusland en Saoedie-Arabië doen in feite niet, of alleen voor de bühne, mee. Redelijk op weg in de transitie zijn vrijwel uitsluitend onbelangrijke nietszeggende landen. En dit tegen de volgende achtergronden:

  • De energietransitie kost (exclusief China) maar liefst USD 150.000 mrd. Het totale GDP/BBP van de wereld is ongeveer 86.000 mrd. per jaar. Benodigd is dus circa 2x het huidige wereldwijde BBP. Of: de als extreem hoog en incidenteel (een dergelijke pandemie is er niet eerder geweest) gekwalificeerde totale globale covid gerelateerde kosten, worden geschat op USD 3.940 mrd.. Dat is aanzienlijk minder dan het voor de energietransitie benodigde jaarbedrag ad USD 5.000 mrd.. En dat: 30 jaar lang! (bron).
  • Voorloper in de “Energiewende” is Duitsland. Duitsland heeft inmiddels de hoogste stroomprijs van de wereld.
  • Groene energie is structureel duurder dan fossiele energie. Alleen al om het feit dat naast groene energiebronnen als wind, zon en biomassa een infrastructuur van fossiele energiebronnen moet blijven bestaan. Als er onvoldoende wind, zon of biobrandstof is ten opzichte van de energievraag moet er fossiel worden bijgestookt. Dit betekent dat de vaste kosten (afschrijvingen, onderhoud, personeel, etc.) voor zowel de groene- als de fossiele infrastructuur blijvend in stand moet worden gehouden. De energietarieven bevatten derhalve de kosten van beide infrastructuren. Daarnaast dient overproductie van stroom gesubsidieerd te worden afgezet naar het omringende buitenland (daar schijnt de zon ook c.q. waait het toevallig ook). Die negatieve afzetprijs maakt onderdeel uit van de kostprijs die de burger moet betalen. Als groene energie goedkoper zou zijn, waren de oeverloze subsidies voor windparken, zonnecellen, elektrische auto’s etc. niet nodig. ook die subsidies betaalt per saldo de belastingbetaler.
  • Wat de gevolgen van de energietransitie zijn kunnen we momenteel zien in de ontwikkeling van de energiemarkt. Grote tekorten zijn ontstaan door jarenlange desinvesteringen in de fossiele energiesector (voorbeeld). Van ontginning, winning tot raffinage. De vraag is hoger dan het aanbod, leidend tot oplopende prijzen vanaf medio 2021. Het geruzie van het westen (sancties) met Rusland heeft dit proces verder versneld. De structurele oorzaak ligt echter in het klimaatbeleid.
  • Door de opgelopen energieprijzen die voor het grootste deel veroorzaakt worden door het klimaatbeleid en de overheidsmaatregelen tegen de verspreiding van het coronavirus in de vorm van lockdowns en bewegingsbeperkingen, hebben geleid tot een uitzonderlijk hoge inflatie. En die inflatie is niet tijdelijk. Conform het CPB kunnen ca. 1,2 mln. huishoudens nu al niet meer rondkomen. Dat zijn meer dan 2 mln. mensen in Nederland!
  • Een sluitend “groen” energieconcept dat betaalbare energie met een hoge leverzekerheid garandeert, is er niet. Er is door politici volstrekt onverantwoordelijk gestart met het afbouwen van de fossiele energievoorziening (Duitsland voorop) zonder dat groene alternatieven in voldoende mate aanwezig waren. Daarbij stelselmatig de fossiele sector en investeringen in fossiele energievoorziening verketterend.
  • Het promoten van de energietransitie heeft stelselmatig leugenachtig plaatsgevonden. Er is in de communicatie nooit expliciet aandacht geweest voor de problemen van de energietransitie, zoals: de onbetaalbaarheid van de benodigde investeringen, de verminderde leverbetrouwbaarheid, de veel hogere energieprijzen, de inflatoire effecten, het feit dat de geschiedenis leert dat welvaart alleen daar kan ontstaan waar energie in voldoende mate, betrouwbaar en betaalbaar beschikbaar is, het uithollen van de concurrentiepositie van Europa ten opzichte van de rest van de wereld, etc. etc. etc..

En het ergste van allemaal: zolang de energietransitie niet globaal gebeurd, levert besparing van fossiele brandstoffen in het westen NUL !!! besparing aan CO2 emissie op. Niet een beetje. Nee nul.
Het is heel eenvoudig: élke liter olie (ton steenkool, etc.) die uit de grond wordt gehaald door olieproducerende landen en als energiebron wordt gebruikt, leidt hoe dan ook tot CO2 uitstoot. Als het westen minder olie verbruikt is dat mooi maar de olieproducerende landen zullen geen liter olie minder oppompen. Die landen moeten blijven produceren om hun hofhouding in stand te houden en bevolking van enige welvaart te voorzien. Die olie wordt gewoon verkocht aan landen die niet meedoen aan de energietransitie. Dat zien we dan ook volop gebeuren (bron). Met alle gevolgen (ook geopolitiek) van dien. China zet bijvoorbeeld vol in op uitbreiding van steenkolen centrales. Overigens: als de olieprijs zou dalen door lagere vraag uit het westen dan is het antwoord van de olieproducerende landen simpel: verhogen van de productie. En daarmee verhogen van de globale CO2 uitstoot… Lastig puntje is trouwens dat het grootste olie producerende land ter wereld (Saoedie-Arabië) inmiddels slaande ruzie heeft met de Verenigde Staten en een innige relatie ontwikkeld met de Chinezen en de Russen (bron).


Een “groen” overheidsbeleid dat op wereldniveau niets oplost met ongekende maatschappelijke, economische en geopolitieke gevolgen. Exact als bij de sancties tegen Rusland trouwens: het stopt de oorlog in de Oekraïne niet, de Russen hebben er nauwelijks last van en de burgers en het bedrijfsleven in het westen betalen de prijs. Niet de beoogde effecten, wel de nadelen.


BRICS: wat als Saoedi-Arabië zich aansluit bij de coalitie tegen het westen?

BRICS: wat als Saoedi-Arabië zich aansluit bij de coalitie tegen het westen?

Het westen legt de wereld al decennia haar wil op, voert oorlogen op allerlei plekken in de wereld, legt schier willekeur “sancties” op aan landen die haar onwelgevallig zijn, confisceert of legt beslag op bezittingen van buitenlandse mogendheden of diens burgers, etc.. En wie denkt dat dit zonder grote gevolgen zal blijven is ongeïnformeerd of snapt er niets van. Er is een geopolitieke verschuiving op wereldniveau gaande. Het westen tegen de rest. Dat is al decennia zo, maar nu zijn er zaken significant gewijzigd: de rest collectief tegen het westen! Maakte het westen 25 jaar geleden circa 80% van de globale economie uit, is dat komende jaren gereduceerd tot 34% (bron: IMF). Wellicht een goed argument een toontje lager te zingen. Daarnaast is de economische afhankelijkheid van het westen van de overige landen ongekend toegenomen. Bijvoorbeeld wat betreft de afhankelijkheid van essentiële grondstoffen en mineralen (bron). We zien recent wat afhankelijkheid van andere landen betekent. Bijvoorbeeld wat betreft Russisch gas, olie, kunstmest en tarwe. Of afhankelijkheid van farmaceutische producten uit China en India. De internationale productie- & logistieke ketens zijn inmiddels zwaar verstoord. Die afhankelijkheden dragen bij aan de momenteel historisch hoge inflatie. Inflatie die het westen armer maakt en aanleiding is van een aanstormende zware recessie. “Economische motor van Europa” Duitsland heeft inmiddels een tekort op haar handelsbalans voor het eerst sinds 40 jaar. Grote groepen burgers kunnen hun rekeningen niet meer betalen. Sociale onrust dreigt.

Het beleid van het westen leidt recent tot tegenbeleid van de andere landen. Die landen zijn in versneld tempo doende zich te organiseren in de BRICS organisatie. Was deze groep landen in eerste instantie samengesteld uit de landen Brazilië, Rusland, India, China en South Africa (vandaar de naam BRICS), inmiddels wordt dit samenwerkingsverband in versneld tempo uitgebreid. Ondermeer staat Indonesië op het punt zich aan te sluiten. Dit zal uiteindelijk “by far” het grootste economische handelsblok ter wereld vormen. Inmiddels representeren de BRICS landen al ca. 3,4 miljard mensen. Tendens stijgend en met name economisch zeer belangrijke landen staan op het punt zich aan te sluiten bij de coalitie tegen het westen.

Moreel Kompas publiceerde eerder over de internationaal zeer belangrijke rol van Saoedie-Arabië (bron). In dat kader struikelen de ontwikkelingen in hoog tempo over elkaar heen. Dit artikel van Newsweek heeft enorme geopolitieke implicaties: Saoedie-Arabië overweegt zich aan te sluiten bij de BRICS landen. Vroeger was dit land innig bevriend met de Verenigde Staten, inmiddels is die relatie totaal bekoeld en is de grootste afnemer van olie China. De stroom olie naar de Verenigde Staten is inmiddels verplaatst naar China. Saoedie-Arabië overweegt betaling van olie te accepteren in Yuans in plaats van US dollars. Het “klimaatbeleid” is mede debet aan aan de verschuivende oliestromen in de wereld. Inmiddels overweegt ook Iran (olie) en Argentinië (agro en grondstoffen) )toetreding tot BRICS. Als Saoedie-Arabië zich bij de BRICS landen aansluit is voor het westen “de bok vet” en ontstaat een geopolitieke en monetaire aardverschuiving.

Niet alleen staat het westen alleen in haar sancties tegen Rusland (die de oorlog totaal niet verkorten), maar ook met haar “Build Back Better” klimaatveranderingsagenda. Stopt het westen met het gebruik van kolen, olie en gas als basis voor economie, welvaart en verzorgingsstaat, de rest van de wereld kiest voor de veel efficiëntere en goedkopere vormen van energie in de vorm van fossiele brandstoffen. Het aantal landen dat in het kader van het klimaatakkoord van Parijs harde bindende toezeggingen heeft gedaan over CO2 reductie is slechts 61 (van 191). Van die 61 landen heeft de EU namens 28 landen (destijds nog inclusief het Verenigd Koninkrijk) getekend. De EU landen moet onder druk van de EU meedoen. De rest van de landen in de wereld schaalt waar mogelijk onder vermelding “wij hebben ook recht op welvaart” de toepassing van fossiele brandstoffen op en kijkt met tevredenheid hoe het westen haar economie en maatschappij torpedeert.

Toetreding van Saoedi-Arabië zou in wezen het einde zijn van de petrodollar en het einde van het vermogen van de Verenigde Staten om via de USD, buitenlandse regeringen te manipuleren en schulden te blijven maken over de rug van de internationale gemeenschap. De Amerikanen weten dit overigens ook maar blijven vooralsnog de wereld de wetten voorschrijven. De voorzitter van de Federal Reserve (FED) Jerome Powell verklaarde begin juni dat “er snelle veranderingen plaatsvinden in het wereldwijde monetaire systeem die de internationale rol van de dollar kunnen beïnvloeden.” (bron) 


De gele landen:

  • de westerse alliantie met sancties tegen Rusland
  • landen die hoe dan ook de energietransitie er door meent te moeten drukken
  • landen die volledig afhankelijk zijn van de grijze landen als het gaat om energie, grondstoffen, schaarse edelmetalen en mineralen (bron) en goedkope productielocaties
  • de actieve aanhangers van de subversieve doelstellingen van het World Economic Forum (bron) (bron)
  • landen die hun ‘welvaart’ op de pof en over de rug van toekomstige generaties hebben gefinancierd met schulden en obsceen monetair beleid (geld drukken en nul rente)
  • verkeren maatschappelijk in een “fin de siècle” decadentie gelardeerd met ‘woke’ en ‘identity politics’. 

De rest van de wereld (grijs) vindt het allemaal best, veroordeelt weliswaar de oorlog in de Oekraïne maar kiest er via “Real Politik” voor voedsel- en energieleveringen voor haar bevolking veilig te stellen en organiseert zich onderling tot een machtig blok. 

De BRICS leiders

Per saldo zijn de BRICS landen, landen die niet willen dat multinationale ondernemingen, financiële instellingen en NGO’s de dienst uitmaken in hun land. En terecht! Deze landen zijn voor internationale samenwerking van onafhankelijke landen, tot wederzijds voordeel.

De BRICS landen zijn allen anti-corporatistisch. Anders geformuleerd: de BRICS-groep is defacto het tegenovergestelde van de opvattingen van het World Economic Forum (bron).

BRICS, zeker als Saoedi-Arabië, Iran en Argentinië zich aansluiten zal een effectief tegenwicht zijn voor de decennia lange dominantie van westerse landen via haar grip op handels- en financiële stromen. Dit leidt onherroepelijk tot een gezondere machtsverdeling in de wereld. Ten koste van de welvaart in het westen.

Niet alleen drijft de handelwijze van het westen de rest van de wereld in elkaars armen, er blijken ook onverwachte problemen. Het westen beoogt met handels- en financiële sancties de Russische economie te treffen. Voorspeld werd dan ook een historische val van de roebel. Wat blijkt? De roebel heeft een historisch hoge wisselkoersverhouding met de USD. Ondanks uitsluiting van Rusland van het internationale betalingsverkeer via SWIFT. Geënthousiasmeerd door deze ontwikkelingen gooide Putin er een schepje bovenop. Willen jullie gas jongens? Even aftikken in roebels graag (bron). Resultaat: verdere versterking van de roebel en torpedering van westerse economieën die weigeren in roebels te betalen. Volgende stap: willen jullie tarwe jongens ? Even aftikken in roebels….
En more to come… want Rusland is key exporteur van allerlei producten en grondstoffen.

Het kan niet anders dan dat de Chinezen dit zien en denken: willen jullie chips jongens? Even aftikken in yuan. Willen jullie auto accu’s? Even aftikken in yuan svp….

Zonder dat de ECB afgelopen donderdag een “spoedvergadering” had belegd, hadden de meesten zich niet gerealiseerd dat er sprake is van een noodsituatie in de EURO zone

Zonder dat de ECB afgelopen donderdag een “spoedvergadering” had belegd, hadden de meesten zich niet gerealiseerd dat er sprake is van een noodsituatie in de EURO zone

Blijkbaar is de sterke stijging van de rente op Italiaanse obligaties een noodsituatie. Het label “noodsituatie” vestigt de aandacht op de precaire toestand van de overheidsfinanciën in de zuidelijke delen van Europa. 

Echter, niet het verschil tussen de rente op Italiaanse versus Duitse obligaties (de zogenaamde “spread”) is de noodsituatie, maar de schuldenniveaus van die landen. Schulden betekent: meer uitgeven dan je verdient. Waarom is de rente voor de Italianen hoger? Omdat de kapitaalmarkten er van uitgaan dat landen met dermate hoge schulden een hoger kredietrisico hebben. Dus vragen ze een hogere rente.

Wie heeft die schulden van de zuidelijke Europese landen gefaciliteerd?
De ECB zelf. Door de rente op nul (of zelfs negatief) te zetten worden landen gestimuleerd om schulden te maken (“de rente is laag”) en door de obligaties van die zuidelijke Europese landen vervolgens op te kopen stimuleert de ECB het maken van nog meer schulden nog meer. Opkoop van die obligaties vond de ECB nodig omdat reguliere marktparijen ze niet pruimen. De prijs van dit ECB beleid? Nog meer schulden en inflatie. De ECB heeft de geldhoeveelheid sinds 2008 met een factor 6 !! vergroot (na correctie voor inflatie en economische groei). Geld dat is gebruikt om die inferieure obligaties van de zuidelijke landen op te kopen. Los van het feit dat die zuid Europese landen “wellicht genetisch” nooit enige aanleiding zien schulden af te bouwen, belastingen te innen en de overheidsfinanciën te herstructureren, is men zelfs gefaciliteerd om de schulden te vergroten. In 2021 bedroeg de schuldenlast gerelateerd aan de GDP 151%. In feite heeft het opkoopprogramma van de ECB er toe geleid dat de rentes jarenlang op die obligaties kunstmatig veel te laag waren. Een dergelijk onverantwoord financieel beleid van landen wordt normaliter niet alleen afgestraft door hogere rentes op verstrekte leningen, maar ook door sterke devaluatie van de betreffende munt. Italië kan de munt niet devalueren want het zit in de EURO. En als de rente voor de Italianen oploopt koopt de ECB de leningen van Italië op. Daarover ging de “spoedvergadering”. Men gaat weer opkopen. Daarvoor is geldverruiming nodig. Daardoor is er voor de Italianen geen prikkel orde op zaken te stellen en krijgt de hele Eurozone een additionele inflatie impuls.

De volgende EURO crisis staat voor de deur. Op de globale markten leidt dat tot een afwaardering van de EURO. Importen (bijvoorbeeld energie en voedsel) worden daardoor fors duurder. Nog meer inflatie! 

Te grote afhankelijkheid van banken
Wat de problemen met de staatsschuld in Europa gevaarlijker maakt voor de economie dan elders, is het hoge aandeel van bankleningen in de financiering van bedrijven. Terwijl in de VS 80% van de bedrijfsfinanciering plaatsvindt op de obligatiemarkt, vindt in Europa 80% van deze financiering plaats via bankleningen. So what? Nou, het zit zo: 
banken zijn in Europa verplicht te beleggen in staatsobligaties. Problemen in de sfeer van staatsobligaties raken derhalve ook de commerciële banken. Een crisis in de financiële sector is een niet ondenkbaar risico, zo niet: waarschijnlijk. Een land met een extreem niveau van bedrijfsschulden is overigens Frankrijk.

Wat kan de ECB nog doen?
Niks. Rente verhogen leidt tot faillissementen in zuid Europa. Rente verlagen of nog meer staatsobligaties uit het zuiden opkopen leidt via nog meer geldcreatie tot inflatieverhoging en nog hogere schulden. Maar die, nu al historisch hoge, inflatie moet juist spoedig omlaag want anders leidt dat tot een ernstige economische crisis in Europa.

Wie het begin van dit artikel nog eens leest zal constateren: de ECB heeft de ellende veroorzaakt maar is nu onmogelijk in staat nog een oplossing te bieden. De enige mogelijke uitweg in Europa is een verzengende economische crisis. En die staat op de drempel.

Had het Genootschap dit niet wat eerder kunnen bedenken?
Jawel hoor, op 16 december 2021 bijvoorbeeld: “Beleid centrale banken funest en laakbaar. En een serieuze bedreiging voor onze welvaart.”